Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 19 Οκτωβρίου 2017
Πολιτισμός Λαϊκός Πολιτισμός - Άνθρωποι Οι Άνθρωποι Οι Πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας Λάρισα

Γυναίκες με παραδοσιακή φορεσιά
(Φωτογραφία: Αρχείο Εξωραϊστικής - Μορφωτικής Λέσχης Φιλιππούπολης)
Γυναίκες με παραδοσιακή φορεσιά
(Φωτογραφία: Αρχείο Εξωραϊστικής - Μορφωτικής Λέσχης Φιλιππούπολης)
Νεαρή κοπέλα με παραδοσιακή φορεσιά
(Φωτογραφία: Αρχείο Εξωραϊστικής - Μορφωτικής Λέσχης Φιλιππούπολης)

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Οι Βλάχοι
Οι Εβραίοι
Οι Σαρακατσάνοι
Οι Πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Λάρισα
Οι Πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

18/11/2008
Η Γυναικεία Παραδοσιακή Φορεσιά του Καβακλί της Ανατολικής Ρωμυλίας

Διαχειριστής

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Τα κύρια στοιχεία της γυναικείας φορεσιάς με τη σειρά που φοριούνταν είναι:

1. Τα εσώρουχα: Οι γυναίκες φορούσαν φανέλα μάλλινη πλεκτή και μισοφόρι από υφαντό βαμβακερό ύφασμα, για να μην λερώνει το πουκάμισο.

2. Το πουκάμισο «πχάμσου»: Το πουκάμισο ήταν βαμβακερό υφαντό στον αργαλειό λευκού χρώματος. Τα μανίκια και το μπούστο ονομαζόταν «πάρτα» και ήταν μπλε χρώματος, το κάτω μέρος ήταν βαμμένο με λουλάκι σε χρώμα ανοιχτό μπλε. Τα κεντρικά κομμάτια πίσω και μπροστά ήταν στο φάρδος του αργαλειού και λέγονταν «μάνες», ενώ τα πλαϊνά ήταν λοξά (στενά πάνω και φαρδιά κάτω) και ονομαζόταν «βαγκιόλια». Το πουκάμισο στην «ποδιά» του είχε πάνω του κεντημένα σχέδια με μεταξωτή κλωστή. Τα κεντήματα αυτά ήταν σε διάφορα σχέδια, πιο εντυπωσιακά στις κοπέλες και τις νέες γυναίκες, ενώ στα μικρά κορίτσια και στις ηλικιωμένες γυναίκες ήταν πιο απλά. Τα σχέδια αυτά είχαν διάφορα ονόματα, όπως «τσιάρκια», «μηούδια», «παπάδες» κ.λπ. Όλα τα κεντήματα στα πουκάμισα γίνονταν με μεταξωτή κλωστή και τα χρώματα που συνηθίζονταν ήταν το μπλε, το πράσινο, το μαύρο, το κροκί, το βυσσινί, το κόκκινο.

3. Το φόρεμα «η τσούκνα»: Η τσούκνα ήταν μάλλινο αμάνικο φόρεμα υφαντό στον αργαλειό και φοριόταν επάνω από το πουκάμισο. Αφού την έραβαν, την έβαφαν σε μαύρο χρώμα και στη συνέχεια την έριχναν στη νεροτριβή για να μαλακώσει το ύφασμα. Έπειτα ακολουθούσε το κέντημα της με βαμβακερή και μεταξωτή κλωστή μπροστά στον κόρφο και στην «ποδιά». Τα κεντήματα στον κόρφο διέφεραν από τσούκνα σε τσούκνα -διαφορετικά σχέδια σε νέες και ηλικιωμένες- και είχαν χαρακτηριστικά ονόματα, όπως «μύγδαουα», «σταφυούδια» κ.λπ. Το φόρεμα των ηλικιωμένων ονομάζονταν «ουβαλνό» από το μαύρο χρώμα που κυριαρχούσε.

4. Το ζωνάρι «ζνάρ(ι)»: Τα ζωνάρια γίνονταν από μάλλινο υφαντό στον αργαλειό σε τρεις τύπους -σε σχέση με την ύφανση- «αδίμτου» (δίμιτο), «μαρματοδίμτου» και «μουκαντέινου». Το τελικό μάκρος του ζωναριού έφτανε τα τρία μέτρα και οι άκρες του, που ήταν λοξές, κατέληγαν σε κρόσια και μικρές φούντες. Το ύφασμα ήταν ριγωτό με φαρδιές και στενές ρίγες σε διάφορα χρώματα, κυρίως κόκκινο, πράσινο, μπλε, κροκί, άσπρο και μαύρο. Στα ζωνάρια των ηλικιωμένων κυριαρχούσαν τα σκούρα χρώματα. Το ζωνάρι το τύλιγαν στη μέση πάνω από την τσούκνα και στο τέλος την άκρη τη στερέωναν με την «κάντζιου», ένα μικρό ασημένιο νόμισμα με δύο γαντζάκια στις δύο άκρες.

5. Η ποδιά «πιστίρκα»: Η ποδιά υφαινόταν στον αργαλειό με μάλλινη κλωστή και σε ύφανση «πουλτό». Το στημόνι ήταν κόκκινο, αλλά και στο υφάδι κυριαρχούσε το κόκκινο χρώμα, το οποίο συναντάται σε δύο τύπους: σκούρο «κρασάτο» και πιο ανοιχτό «αλνίτικο» (της φωτιάς). Οι ποδιές των νέων γυναικών ήταν σε δύο τύπους: α) με κόκκινο φόντο και υφαντά τα διακοσμητικά μοτίβα, σε τρεις ή πέντε σειρές και β) με κόκκινο φόντο, υφαντά τα πλαϊνά μοτίβα και στο κέντρο κεντημένα μια σειρά λουλούδια, τα «παγούνια». Την ποδιά με το κέντημα στο κέντρο τη φορούσαν κυρίως οι ελεύθερες κοπέλες. Οι ποδιές των ηλικιωμένων είχαν υφαντό διάκοσμο σε οριζόντια διάταξη, όπου κυριαρχούσαν τα σκούρα χρώματα. Όλες οι ποδιές στο κάτω μέρος κατέληγαν σε μια σειρά φούντες. Η ποδιά δένονταν πάνω από το ζωνάρι με χρωματιστά κορδόνια, πλεχτά στο χέρι, τα «μπλαζντίρα».

6. Τα πανωφόρια:
α) Το τσιπούνι «τσιουπούνι»: Το τσιπούνι ήταν γιλέκο με μανίκια υφαντό στον αργαλειό μαύρου χρώματος, που κατασκευάζονταν από τον «τερζή» στη νεροτριβή. Τα τελειώματά του διακοσμούνταν με μαύρο γαϊτάνι και πολλές φορές επενδύονταν με γούνα
β) Ο «κλειστός»: Ο κλειστός ήταν μακρύ αμάνικο πανωφόρι υφαντό στον αργαλειό μαύρου χρώματος, που κατασκευάζονταν στη νεροτριβή και ράβονταν από τον «τερζή».
γ) Η «γούνα»: Η γούνα ήταν μακρύ πανωφόρι με μανίκια υφαντό στον αργαλειό μαύρου χρώματος, που κατασκευάζονταν στη νεροτριβή και ράβονταν από τον «τερζή». Η γούνα επενδύονταν από γούνα αρνιού.
δ) Η «κάπα»: Η κάπα ήταν μακρύ αμάνικο πανωφόρι από πολύ χοντρό ύφασμα υφαντό στον αργαλειό, που κατασκευάζονταν στη νεροτριβή και ράβονταν από τον «τερζή».

7. Οι κάλτσες «τζιαράπια»: Οι κάλτσες ήταν χρώματος λευκού και μαύρου, πλεχτές στο χέρι και έφταναν ως το γόνατο. Εκτός από τις κάλτσες, εντός του σπιτιού, φορούσαν και τερλίκια.

8. Τα καλτσούνια: Τα καλτσούνια ήταν ένα είδος κάλτσας λευκού χρώματος, που κατασκευάζονταν στη νεροτριβή, και κάλυπτε ολόκληρη τη γάμπα. Τα καλτσούνια φορέθηκαν λίγα χρόνια μετά την προσφυγιά και έπειτα εγκαταλείφθηκαν.

9. Τα υποδήματα: Οι γυναίκες, τις Κυριακές και στις γιορτές, φορούσαν μαύρα παπούτσια με χαμηλό τακούνι, τις «κοντούρες». Όταν δούλευαν στα χωράφια φορούσαν τα «γουρουνοτσάρουχα», που κατασκευάζονταν συνήθως από δέρμα βοδιού.

10. Τα κεφαλοκαλύμματα: Οι γυναίκες είχαν μακριά μαλλιά που τα έπλεκαν κοτσίδες. Τις γιορτινές μέρες στο κεφάλι φορούσαν μάλλινο «τσιουμπέρ(ι)» (τσεμπέρι), σε χρώμα καφέ, πράσινο ή γαλάζιο με κόκκινα τριαντάφυλλα γύρω γύρω. Από κάτω φορούσαν το «ντουρά», μισό τσεμπέρι γαλάζιο ή πράσινο. Στη δουλειά φορούσαν μαντίλια άσπρα βαμβακερά ή άσπρα καρό λινά. Ακόμη φορούσαν και το «μισάλι», που ήταν γαλάζιο βαμβακερό μαντίλι υφαντό στον αργαλειό. Είχε κέντημα στη μία πλευρά και κρόσια με φούντες μεταξωτές πολύχρωμες από την άλλη. Τα «μισάλια» ήταν τα επίσημα μαντήλια, αφού τα φορούσαν οι κοπέλες στον αρραβώνα και τα φορούσαν οι αρραβωνιασμένες, οι νύφες και οι νιόπαντρες.

11. Τα κοσμήματα: Τα κοσμήματα των κοριτσιών, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους, ήταν:
α) Το «δέμα»: μια σειρά από μικρά χρυσά φλουριά πάνω από το μέτωπο στο σημείο που έδενε το τσεμπέρι.
β) Η «μπάπκα»: μια διπλή σειρά από μεγάλα χρυσά φλουριά, που στερεώνονταν μπροστά από το «δέμα» και στο κέντρο του μετώπου.
γ) Το «γκιρντάνι»: γιορντάνι με μία ή τρεις σειρές φλουριά.
δ) Το «κολιέ»: από κεχριμπάρι.



Πηγή:
Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας, «Ανατολική Ρωμυλία (Βόρεια Θράκη)», Περιοδική έκδοση Π.Ο.Σ.Α.Ρ., τεύχος 2, Απρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2005