Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 17 Σεπτεμβρίου 2019
Τουρισμός - Σύγχρονη Ζωή Αποδράσεις - Διαδρομές στη Θεσσαλία Λάρισα Αποδράσεις Αμπελάκια

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Δομημένο Περιβάλλον
Αρχιτεκτονική Φυσιογνωμία
Ευρωπαϊκή Προοπτική της Πόλης
Οργανισμοί
Μέσα Μεταφοράς
Διαμονή
Αποδράσεις - Διαδρομές στη Θεσσαλία
Αδελφοποιημένες πόλεις
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Λάρισα
Αμπελάκια
Καλλιπεύκη
Καρυά
Κίσσαβος
Κρανιά
Ραψάνη
Αποδράσεις - Διαδρομές στη Θεσσαλία: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες

26/11/2008
Αμπελάκια

Διαχειριστής

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Τα Αμπελάκια βρίσκονται στους πρόποδες του Κισσάβου, στην είσοδο της κοιλάδας των Τεμπών και σε απόσταση 32 χλμ. από την πόλη της Λάρισας. Το χωριό αποτελεί διατηρητέο ιστορικό οικισμό και η ονομασία του προήλθε από τις πολλές μικρές εκτάσεις αμπελιών που υπήρχαν παλιότερα στην περιοχή.

Άκμασε κατά τους 18ο και 19ο αι. και απέκτησε εξαιρετική φήμη κυρίως λόγω της ανάπτυξης της παραγωγής και της εμπορίας, εξαιρετικής ποιότητας, κόκκινων νημάτων. Εδώ ιδρύθηκε το 1778, ο πρώτος Συνεταιρισμός στον κόσμο, με την ονομασία «Κοινή Συντροφιά και Αδελφότης των Αμπελακίων», που είχε ως αντικείμενο την παραγωγή, επεξεργασία, βαφή και εμπορία, κόκκινων, νημάτων. Η εμπορική εμβέλειά τους έφτασε στην Αυστρία, τη Γερμανία, τη Ρουμανία, τη Δανία, την Ολλανδία και την Αγγλία, ενώ στον ελλαδικό χώρο η κοινότητα είχε εξέχουσα θέση. Δυστυχώς ο Συνεταιρισμός διαλύθηκε το 1811 σε μια ατμόσφαιρα οικονομικών καταχρήσεων και εσωτερικής διαμάχης

Η οικονομική ευημερία έφερε και κοινωνική ανάπτυξη όπως και άνθηση των γραμμάτων. Το 1749 λειτούργησε το «Ελληνομουσείον», όπου δίδαξαν αξιόλογοι δάσκαλοι όπως ο Ευγένιος Βούλγαρης, ο Γρηγόριος Κωνσταντάς, ο Κων. Κούμας, ο Κων. Οικονόμος κ.α. Εδώ πήρε τα πράτα εγκύκλια μαθήματα και ο Ρήγας Φεραίος. Η Σχολή έπαψε να λειτουργεί το 1812/13 λόγω της επιδημικής πανώλης. Επίσης το 1879 ιδρύθηκε με έξοδα του Αδαμάντιου Μανιάρη, η «Μανιάρειος Σχολή» που λειτούργησε μέχρι το 1930. Σήμερα, στη θέση της Σχολής στεγάζεται το Δημοτικό Σχολείο.

Στα Αμπελάκια σήμερα υπάρχουν 17 αρχοντικά χτισμένα στα τέλη του 18ου με τις αρχές του 19ου αι. Το πιο αξιόλογο είναι το σπίτι του Γεωργίου Σβάρτς (Μαύρου), πρόεδρου του Συνεταιρισμού, που λειτουργεί ως μουσειακός χώρος. Πρόκειται για μεγάλο τριώροφο οικοδόμημα κατασκευασμένο από μακεδονίτικα σινάφια τεχνιτών, του οποίου η κατασκευή διήρκησε 11 χρόνια (1787-1798) Το ισόγειο του αρχοντικού χρησιμοποιούνταν για κάποιες λειτουργικές ανάγκες του συνεταιρισμού και το εσωτερικό του είναι περίτεχνα διακοσμημένο και ζωγραφισμένο ανάλογα. Αξιόλογα είναι και τα αρχοντικά των Δ. Σβάρτς, Θ. Τσαμπαλή, Ευθ. Ευθυμιάδη και Σ. Σολωμού, ενώ το σπίτι του Θανάση Χαϊμαδή κατά την ιταλογερμανική κατοχή λειτούργησε ως παράνομο τυπογραφείο με όλο τον εξοπλισμό και σήμερα στεγάζει το Μουσείο χρόνων 1940-1949.

Το παλιότερο κτίριο στα Αμπελάκια είναι το Μέγαρο της Επισκοπής που χρονολογείται από το 1767, καθώς εδώ ήταν η έδρα της Επισκοπής Λυκοστομίου κατά τα διαστήματα 1763-1836 και 1879-1900.

Από τις εκκλησίες του χωριού ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μεταβυζαντινοί ναοί, του Αγ. Γεωργίου με αξιόλογο τέμπλο και αγιογραφίες, του Αγ. Αθανασίου (1881) με το εντυπωσιακό καμπαναριό και της Αγ. Παρασκευής (1885) που χτίστηκε στη θέση του «Ελληνομουσείου» το οποίο καταστράφηκε. Ακόμα, 3 χλμ. περίπου έξω από το χωριό υπάρχει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, στην ομώνυμη περιοχή, μέσα στο δάσος με τις Καστανιές και τις βελανιδιές με υπέροχη θέα προς την κοιλάδα του Πηνειού, μέχρι και τις ακτές της Πιερίας.

Κάτω από το δάσος του Προφήτη Ηλία υπάρχει το «Κάστρο της Ωριάς» ή «Φρούριο Λυκοστόμιο», που έλεγχε το πέρασμα του στενού των Τεμπών και συνδεόταν με τα ξακουστά κάστρα του Πλαταμώνα και των Γόννων. Σήμερα σώζονται μόνο μέρος του τείχους και του διώροφου πύργου, αλλά η θέα είναι μοναδική.

Λίγα μόλις μέτρα μακριά από την πλατεία του χωριού βρίσκεται το Λαογραφικό και Ιστορικό Μουσείο Αμπελακίων. Στεγάζεται στο αρχοντικό της οικογένειας Μολά, το οποίο παραχωρήθηκε κατόπιν δωρεάς για τις ανάγκες του Μουσείου. Η έκθεση του Μουσείου περιλαμβάνει μια μεγάλη συλλογή από λαογραφικά αντικείμενα, τα οποία είναι τοποθετημένα σε φυσικό περιβάλλον, προσφέροντας έτσι την εικόνα ενός αμπελακιώτικου αρχοντικού. Ο επισκέπτης μπορεί να δει οικιακά σκεύη, βιοτεχνικά εργαλεία, θραύσματα τοιχογραφιών από αρχοντικά, είδη ενδύσεως, παλιές φωτογραφίες και ιστορικά ντοκουμέντα που έχουν σχέση με τις εργασίες, τις λειτουργίες και τη ζωή των Αμπελακιωτών. Επίσης στο Κέντρο Πολιτιστικής Κληρονομιάς των Αμπελακίων, που στεγάζεται στο παλιό εργοστάσιο υφαντουργίας κληροδότημα Αστέριου Αλεβίζου μπορεί κανείς να δει έκθεση λαογραφικού και ιστορικού υλικού, αργαλειών και άλλων εργαλείων καθώς και αυθεντικό αντίγραφο της Χάρτας του Ρήγα Φεραίου.