Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 27 Μαΐου 2019
Πολιτισμός Λαϊκός Πολιτισμός - Άνθρωποι Οι Άνθρωποι Οι Σαρακατσάνοι Λάρισα

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Σύλλογοι Σαρακατσάνων
(Μέγεθος: 5 kb) 
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Οι Βλάχοι
Οι Εβραίοι
Οι Σαρακατσάνοι
Οι Πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Λάρισα
Οι Σαρακατσάνοι: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

02/11/2008
Ιστορία – Καταγωγή

Διαχειριστής

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Οι Σαρακατσάνοι είναι μια πανάρχαια ελληνική νομαδική φυλή η οποία ζούσε στην γεωγραφική περιοχή του ορεινού συγκροτήματος των Αγράφων. Κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, οι στάνες των Σαρακατσάνων αποτέλεσαν τα προπύργια της κλεφτουριάς και είναι γνωστές οι συγκρούσεις των Σαρακατσάνων κλεφτών με τις δυνάμεις του Αλή Πασά και περισσότερο αυτή του προεπαναστατικού ήρωα Κατσαντώνη, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό θάνατο στα Γιάννενα. Εξαιτίας αυτών των διώξεων αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν με τα κοπάδια τους τα Άγραφα και να εξαπλωθούν στα σημεία που υπάρχουν και σήμερα, δηλαδή στην Ήπειρο, στη Στερεά Ελλάδα, στην Αττική, στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία, στη Θράκη, στην περιοχή που σήμερα κατέχεται από το κράτος των Σκοπίων, στη Βουλγαρία, ενώ μικρός αριθμός υπάρχει και στην Πελοπόννησο. Οι Σαρακατσάνοι της Βουλγαρίας είναι μια τρανταχτή απόδειξη της δύναμης του Ελληνισμού, αφού κατόρθωσαν κάτω από δύσκολες συνθήκες να κρατήσουν ζωντανή την ελληνική γλώσσα και συνείδησή τους, τα ήθη και τα έθιμά τους.

Σύμφωνα με τον καθηγητή φιλόλογο Νίκο Ζυγογιάννη υπάρχουν διάφορες ετυμολογίες για την προέλευση του ονόματός τους. Σύμφωνα με την Σαρακατσάνικη παράδοση πήραν το όνομά τους από τους Τούρκους. Όταν έγινε η άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι Σαρακατσάνοι φόρεσαν μαύρα ρούχα, ως ένδειξη πένθους, και δεν υποτάχθηκαν στον κατακτητή. Οι Τούρκοι τους έβλεπαν στα μαύρα και ανυπότακτους να μετακινούνται συνεχώς. Έτσι τους ονόμασαν «Καρακατσάν» (καρά = μαύρος και κατσάν = ανυπότακτος, φυγάς) δηλαδή μαύροι φυγάδες. Από το «Καρακατσάν» προήλθε η λέξη «Σαρακατσάνος». Μια άλλη πιθανή ετυμολογία είναι από την τούρκικη λέξη σαράν που σημαίνει φορτώνει ή σιαρίκ (=κλέφτης) και την τουρκική μετοχή κατσάν = φυγάς, ανυπότακτος (σαράν + κατσάν = Σαρακατσάνος) γιατί από καιρό σε καιρό φόρτωναν τα πράγματά τους και μετακινούνταν με τα κοπάδια τους.

Μέχρι το 1950, η μεγάλη τους πλειοψηφία ζει νομαδικά, ασχολούμενη με την κτηνοτροφία. Την άνοιξη και συγκεκριμένα στη γιορτή του Αη Γιώργη, οι Σαρακατσάνοι ξεκινούσαν να ανέβουν το βουνό για να «ξεκαλοκαιριάσουν», ενώ το φθινόπωρο γύρω στη γιορτή του Αη Δημήτρη, εγκατέλειπαν το βουνό και κατέβαιναν «στα χειμαδιά», δηλαδή στον κάμπο. Μετά το 1950, ο παραδοσιακός τρόπος ζωής αλλάζει και ασχολούνται και με άλλα επαγγέλματα (γεωργία, εμπόριο κ.λπ.) ενώ στρέφονται με αξιοθαύμαστη επιτυχία και στα γράμματα, όπου διαπρέπουν. Η αλλαγή του παραδοσιακού τρόπου ζωής και η ανησυχία να μη χαθεί η πολιτιστική τους ταυτότητα, που ήταν συνυφασμένη με τη νομαδική κτηνοτροφική ζωή, οδηγεί στην ανάγκη της δημιουργίας των συλλόγων Σαρακατσάνων. Έτσι, από την αρχή της δεκαετίας του 1960 αρχίζουν να ιδρύονται οι σύλλογοι Σαρακατσάνων, με πρώτο αυτόν της Λάρισας το 1962.

Το 1981 ιδρύεται η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων (Π.Ο.Σ.Σ.) με έδρα την Θεσσαλονίκη. Σήμερα αποτελείται από 37 συλλόγους - μέλη. Σκοπός της είναι ο συντονισμός της δράσης των συλλόγων αυτών στη κατεύθυνση της διατήρησης και μετάδοσης της τεράστιας πολιτιστικής κληρονομιάς.