Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 03 Αυγούστου 2020
Πολιτισμός Λαϊκός Πολιτισμός - Άνθρωποι Οι Άνθρωποι Οι Εβραίοι Λάρισα

Mέλη της κοινότητας σε βραδιά Ριμπί Σιχόν Μπάρ Γιοχάι
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
«Μεγκιλάτ Εστέρ» (κειμήλιο). Το αφηγηματικό βιβλίο της ιστορίας της Εσθήρ (διαβάζεται την παραμονή της Γιορτής Πουρίμ)
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Παιδική παράσταση του έργου «Εσθήρ» (1938). Καθιστοί από αριστερά: Ζαχαρίας Σασών, Ρασέλ Τουρών, Μπελλίνα Καλαμάρα, Ρασέλ Σασών, Ρόζα Σουλτάν, Ρόζα Σασών
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Γιορτή Σαβουότ (πεντηκοστή) στην εξοχή του Αλκαζάρ (1933)
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Του Μπισβάτ 1970. Μαθητές του κοινοτικού σχολείου με τον εβραιοδιδάσκαλο Ιάκωβο Φελλούς, φυτεύουν δένδρα στην αυλή του σχολείου
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Τα παιδιά του εβραϊκού κοινοτικού σχολείου στη γιορτή Σεντέρ Πέσσαχ (1968)
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Μαθητές του εβραϊκού κοινοτικού σχολείου τραγουδούν τραγούδια του Χανουκά υπό τη διεύθυνση Αβραάμ Νεγρή (1956)
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)
Χατανίμ (μνηστήρες της Τορά) στη γιορτή Σουκότ. Είναι συνήθως δυο νιόπαντροι άνδρες με τις συζύγους τους (Χατανότ) που ορίζονται ή προσφέρονται γι’αυτό το ρόλο. Είναι μεγάλη τιμή γι’αυτούς να νυμφεύονται συμβολικά την Τορά στη γιορτή Σουκότ
(Φωτογραφία: Αρχεία Εσδρά Δ. Μωυσή & Οικογενειών της Ισραηλιτικής Κοινότητας Λάρισας)

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Οι Βλάχοι
Οι Εβραίοι
Οι Σαρακατσάνοι
Οι Πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Λάρισα
Οι Εβραίοι: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

10/11/2008
Εβραϊκές γιορτές

Ρίτα Μωυσή

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Οι εβραϊκές γιορτές, είναι γεμάτες συμβολισμούς και νοήματα. Τηρούνταν, και τηρούνται, όσο είναι δυνατόν, από τους Εβραίους της Λάρισας, έως σήμερα.

Πρώτη γιορτή του εβραϊκού ημερολογίου είναι το Ρος-Ασανά, που σημαίνει κεφαλή του χρόνου (Πρωτοχρονιά). Γιορτάζεται συνήθως τον μήνα Σεπτέμβριο. Το Ρος-ασανά και η γιορτή, που ακολουθεί μετά 10 μέρες, το Γιομ-Κιπούρ (μέρα του εξιλασμού) δεν είναι χαρούμενες γιορτές. Είναι μέρες κρίσης από το Θεό, αυτοσυγκέντρωσης και αυτοκριτικής και γι' αυτό ονομάζονται «Γιαμίμ-Νοραϊμ»(τρομερές μέρες).

Για την εβραϊκή κοινότητα, τα γεύματα του Ρος-Ασανά είναι εορταστικά και την παραμονή, το βράδυ (γιατί όλες οι εβραϊκές γιορτές ξεκινούν από το βράδυ της παραμονής), πριν αρχίσει το φαγητό, βουτάνε μια μπουκιά ψωμί στο μέλι, αφού πρώτα γίνει δέηση, να είναι καλός και γλυκός ο χρόνος που αρχίζει.

Το «Γιομ-Κιπούρ», αντίθετα, είναι μέρα νηστείας, που ξεκινά από την παραμονή της ημέρας που γιορτάζεται. Η γιορτή τελειώνει με τη δύση του ηλίου και την εμφάνιση του πρώτου άστρου. Η πρακτική της γιορτής περιλαμβάνει ένα εικοσιτετράωρο, κυριολεκτικά, νηστεία και προσευχή στη Συναγωγή και αποχή από κάθε υλικό αγαθό. Η μέρα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στο πνεύμα και στη σκέψη.

Πέντε μέρες μετά το Γιομ Κιπούρ, το μήνα Οκτώβριο, αρχίζει η γιορτή του «Σουκότ», που διαρκεί 8 μέρες και είναι χαρούμενη γιορτή. Λέγεται και γιορτή «της Σκηνοπηγίας» και θυμίζει την έξοδο των Εβραίων από την Αίγυπτο και την παραμονή τους στην έρημο, οι οποίοι για να προστατευτούν από τον ήλιο και το κρύο, έφτιαχναν πρόχειρες καλύβες (σουκότ στα εβραϊκά).

Το μήνα Δεκέμβριο γιορτάζεται το Χανουκά, που είναι γιορτή οχταήμερη. Αναφέρεται σε μια ομάδα Εβραίων, του Μακκαβαίους, που, αφού ξεσήκωσαν και άλλους πιστούς, οι οποίοι δεν ενέδωσαν στην αξίωση του βασιλιά της Συρίας Αντίοχου, να προσκυνήσουν όλοι οι Εβραίοι τα είδωλα, που είχε στήσει στο Ναό του Σολομώντα, πολέμησαν σκληρά εναντίον του και νίκησαν. Μετά τη νίκη τους, ο Ναός, που είχε βεβηλωθεί από τα είδωλα επαναφιερώθηκε στη δόξα του Θεού και από αυτό το γεγονός πήρε η γιορτή το όνομά της, επειδή «Χανουκά» σημαίνει αφιέρωση. Σύμφωνα με την παράδοση, με τον καθαρισμό του Ναού από τα είδωλα, βρέθηκε μόνο μία μικρή κανάτα με καθαρό λάδι και με αυτό, που έφτανε μόνο για μία μέρα, άναψαν τη λυχνία, που όμως, περιέργως, έμεινε αναμμένη για οχτώ ημέρες. Σε ανάμνηση αυτού του θαύματος, ανάβονται κεριά στην οκτάφωτη λυχνία, κάθε βράδυ επί οχτώ μέρες.

Η γιορτή του «Του-Μπισβάτ», που ακολουθεί και που λέγεται και «Πρωτοχρονιά των Δέντρων», είναι μέσα στην καρδιά του χειμώνα, συνήθως τον Φεβρουάριο και σηματοδοτεί το ξύπνημα της φύσης, τη μετάβαση από το χειμώνα στην άνοιξη. Η μικρή αυτή γιορτή είναι μονοήμερη, δεν υπάρχει ειδική προσευχή στη Συναγωγή και παρ΄όλα αυτά διατηρήθηκε ανά τους αιώνες. Είναι παράδοση τη μέρα αυτή να φυτεύουν οι Εβραίοι όλων των ειδών τα δέντρα, όπως επίσης να ευλογούν και να τρώνε καρπούς της γης (κυρίως σιτάρι) και φρούτα των δέντρων.

Η πιο χαρούμενη εβραϊκή γιορτή είναι το «Πουρίμ», που διαρκεί δύο μέρες και πέφτει συνήθως το μήνα Μάρτιο. Όπως το Χανουκά, έτσι και το Πουρίμ είναι γιορτή συνδεδεμένη με ένα ιστορικό γεγονός. Είναι η επέτειος της ιστορικής διάσωσης των Εβραίων της Περσίας, της μέρας που ο Αμμάν, έμπιστος αξιωματούχος του βασιλιά Αχασβερός, (βιβλικό όνομα του βασιλιά της Περσίας, Ξέρξη Α΄) είχε ορίσει με κλήρο (Πουρίμ σημαίνει κλήροι, λαχνοί), για να αφανίσει τους Εβραίους της επικράτειάς του και τα σχέδιά του ανατράπηκαν χάρις στην σωτήρια επέμβαση της βασίλισσας Εσθήρ. Το Πουρίμ καθιερώθηκε ως μέρα μεγάλης χαράς και γλεντιού.

Ένα μήνα μετά το Πουρίμ, οι Εβραίοι γιορτάζουν το Πάσχα (Πέσαχ στα εβραϊκά), που πέφτει το γιορτάζεται τον Απρίλιο συνήθως, είναι πάντα πανσέληνος και διαρκεί οχτώ ημέρες. Η γιορτή αυτή έχει πολλές σημασίες και νοήματα, που διαφαίνονται από τις ξεχωριστές ονομασίες της: «Πέσαχ» σημαίνει προσπερνώ και αναφέρεται στο πέρασμα από τη σκλαβιά στην ελευθερία, καθώς και το προσπέρασμα του Θεού από τα σπίτια των Εβραίων, όταν θανατώνονταν τα πρωτότοκα παιδιά των Αιγυπτίων. Λέγεται επίσης και «Γιορτή της ελευθερίας» γιατί αναφέρεται στην απελευθέρωση του εβραϊκού λαού από τη μακραίωνη σκλαβιά του. Μια άλλη ονομασία της, είναι «Γιορτή των αζύμων», γιατί ήταν τόση η βιασύνη των Εβραίων να φύγουν από την Αίγυπτο, που το ψωμί που είχαν ζυμώσει δεν είχε προλάβει να φουσκώσει και το πήραν μαζί τους άζυμο. Και καθώς με το «Πέσαχ» συντελείται η αναγέννηση της γης, στην αλλαγή της εποχής, λέγεται και «Γιορτή της άνοιξης».

Η τελευταία, από τις μεγάλες εβραϊκές γιορτές είναι το «Σαβουότ». Ονομάστηκε έτσι γιατί από το «Πέσαχ» μέχρι το «Σαβουότ» μεσολαβούν επτά εβδομάδες (Σαβουότ στα εβραϊκά σημαίνει επτά εβδομάδες). Λέγεται επίσης και «Πεντηκοστή», είναι γιορτή διήμερη και σηματοδοτεί την έλευση του καλοκαιριού. Είναι η επέτειος της παράδοσης των Δέκα Εντολών, από το Θεό στο Μωυσή, στο όρος Σινά. Τονίζει την πρώτη επικοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό κατά την εβραϊκή παράδοση και τη συνθήκη που σφραγίστηκε μεταξύ του εβραϊκού λαού και του Θεού μπροστά στο Σινά. Εκείνες τις ημέρες, οι Εβραίοι συνηθίζουν να στολίζουν τη συναγωγή και τα σπίτια με λουλούδια και πράσινα κλαδιά, να τρώνε τροφές με βάση το μέλι και το γάλα και να πηγαίνουν εκδρομές στην εξοχή.